ทำความรู้จัก “พญาโศกลอยลม” เพลงที่ใช้ในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ถูกใช้เป็นเพลงโศกประจำชาติ ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๔ เตรียมบรรเลงอีกครั้ง

ทำความรู้จัก “พญาโศกลอยลม” เพลงที่ใช้ในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ถูกใช้เป็นเพลงโศกประจำชาติ ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๔ เตรียมบรรเลงอีกครั้ง

ที่มา : Kapook.com      
ส่งต่อ

การซ้อมย่อยริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลภูมิพลอดุลยเดช เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2560 หลายคนคงได้เห็นภาพทหารก้าวเท้าตามจังหวะเพลงในการอัญเชิญพระบรมโกศพระบรมศพ ซึ่งเพลงดังกล่าวมีชื่อว่า “พญาโศกลอยลม” 

สำหรับ พญาโศก เป็นเพลงอัตราจังหวะ 2 ชั้น มีทำนองเก่าสมัยอยุธยา เป็นหนึ่งในเพลงเกร็ดที่ใช้ประกอบการแสดงโขนละครบทโศก สำหรับเพลงพญาโศก จะใช้ร้องในบทที่ตัวละครโศกเศร้าอยู่กับที่จะใช้ในบทที่เดินเคลื่อนที่ไม่ได้ นอกจากนี้ บทที่ร้องด้วยเพลงพญาโศกจะต้องเลือกฐานะของตัวละคร โดยมากจะเป็นตัวละครกษัตริย์ เจ้านาย หรือผู้มีบรรดาศักดิ์ชั้นสูง

ต่อมา พระประดิษฐ์ไพเราะ (มี ดุริยางกูร) ได้แต่งขยายขึ้นเป็นอัตราจังหวะสามชั้น เมื่อปลายรัชกาลที่ 4 เพื่อใช้เป็นเพลงบรรเลงและขับร้องในวงมโหรีและวงปี่พาทย์ รวมทั้งนำมาประดิษฐ์เป็นเพลงทางเดี่ยว ซึ่งนักดนตรีสมัยต่อมายึดเป็นแบบฉบับในการเดี่ยวด้วยเครื่องดนตรีต่าง ๆ เช่น พระยาภูมีเสวิน (จิตร จิตรเสวิน) แต่งสำหรับเดี่ยวซอสามสาย, จางวางทั่ว พาทยโกศล แต่งสำหรับเดี่ยวฆ้องวงใหญ่ ระนาดเอก, นายสอนวงฆ้อง แต่งสำหรับเดี่ยวฆ้องวงใหญ่ นอกจากนี้ จ่าเอกมล (เจียน) มาลัยมาลย์ ได้แต่งทำนองสำหรับเดี่ยวระนาดเอกโดยขยายเป็นสี่ชั้น

ในปี พ.ศ. 2462 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นว่า สมัยนั้นไทยยังใช้เพลงต่างชาติในการเคลื่อนพระบรมศพหรือพระศพพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสูง จึงทรงพระนิพนธ์เพลงพญาโศก สำหรับวงดุริยางค์ใช้บรรเลงถวายในงานพระศพของพระบรมวงศานุวงศ์ โดยทรงดัดแปลงเพลงพญาโศกที่เป็นดนตรีไทยให้เป็นตัวโน้ตดุริยางค์สากล

ทั้งนี้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงฟังแล้ว จึงเห็นว่าเหมาะสมแก่การอวมงคล และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ใช้ครั้งแรกในการพระราชพิธีพระบรมศพสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทั้งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ประกาศให้เป็น “เพลงโศกประจำชาติ” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา และยังทรงให้ใช้ได้ตั้งแต่การพระราชพิธีพระบรมศพ, พระศพเจ้านาย แม้กระทั่งงานศพสามัญชน

สำหรับประชาชนไทย จะได้ยินเสียงเพลงพญาโศกลอยลมอีกครั้ง ในการอัญเชิญพระบรมโกศพระบรมศพ ในริ้วขบวนอิสสริยยศงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลภูมิพลอดุลยเดช วันที่ 26 ตุลาคม 2560

ต้องการเผยแพร่ข่าวนี้ :
ทำความรู้จัก “พญาโศกลอยลม” เพลงที่ใช้ในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ถูกใช้เป็นเพลงโศกประจำชาติ ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๔ เตรียมบรรเลงอีกครั้ง [ อ่านต่อได้ที่ » http://dodeden.com/286091.html ]

แชร์ให้เพื่อน

แสดงความคิดเห็น


** ข้อความแสดงความคิดเห็นโพสต์โดยสาธารณชนด้วยระบบอัตโนมัติ ทางทีมงานไม่มีส่วนรู้เห็นใดๆ กรุณาใช้วิจารณญานในการอ่าน**